Fizjologia organizmu: dlaczego potrzebujemy koenzymu Q10?
Aby w pełni zrozumieć celowość suplementacji, warto przyjrzeć się z bliska mechanizmom, w których ten niezwykły związek bierze udział każdego dnia.
Fabryki energii w komórkach (mitochondria)
Głównym zadaniem koenzymu Q10 jest udział w łańcuchu oddechowym wewnątrz mitochondriów – maleńkich struktur, które pełnią funkcję wewnątrzkomórkowych elektrowni. To tam dochodzi do przemiany składników odżywczych z pożywienia w cząsteczki ATP (adenozynotrifosforanu), będącego uniwersalnym nośnikiem energii. Z tego powodu największe zapotrzebowanie na koenzym Q10 wykazują narządy, które pracują najciężej i potrzebują nieustannych dostaw paliwa: mięsień sercowy, nerki, wątroba oraz mięśnie szkieletowe.
Stres oksydacyjny i starzenie
Poza produkcją energii, koenzym Q10 jest jednym z najsilniejszych antyoksydantów (przeciwutleniaczy) rozpuszczalnych w tłuszczach. Naturalnie chroni on komórki, błony komórkowe oraz białka przed niszczącym działaniem wolnych rodników, które są generowane przez stres, zanieczyszczenia środowiska czy promieniowanie słoneczne. Zabezpieczając tkanki przed stresem oksydacyjnym, związek ten wspiera procesy opóźniające przedwczesne starzenie się komórek.
Składniki aktywne w aptece: jak mądrze wybierać preparaty?
Dostępne na aptecznych półkach preparaty z koenzymem Q10 różnią się między sobą formą chemiczną oraz zastosowanymi nośnikami, co ma bezpośredni wpływ na ich wchłanianie.
Suplementy diety a wsparcie fizjologii
Wybierając preparat, należy pamiętać o jego statusie prawnym. Produkty zawierające koenzym Q10 to najczęściej
suplementy diety. Zgodnie z prawem farmaceutycznym, stanowią one środki spożywcze, których zadaniem jest wyłącznie uzupełnianie normalnego jadłospisu w określone substancje. Wspomagają one naturalne funkcje fizjologiczne organizmu, jednak nie wykazują właściwości leczniczych, nie zapobiegają chorobom serca ani nie leczą ich objawów.
Ubichinon czy ubichinol?
W suplementach diety koenzym Q10 występuje w dwóch podstawowych formach.
Ubichinon to forma utleniona, podstawowa i najczęściej spotykana. Aby organizm mógł z niej skorzystać, musi ją samodzielnie przekształcić do formy aktywnej. Z kolei
ubichinol to zredukowana, w pełni aktywna forma koenzymu Q10. Charakteryzuje się ona znacznie wyższą biodostępnością, ponieważ nie wymaga procesu konwersji w organizmie. Suplementy z ubichinolem są szczególnie polecane osobom po 40. roku życia, u których naturalna zdolność przekształcania ubichinonu w ubichinol ulega osłabieniu.
Przyswajalność i nośniki tłuszczowe
Koenzym Q10 jest substancją lipofilną, co oznacza, że rozpuszcza się wyłącznie w tłuszczach. Z tego powodu optymalnym rozwiązaniem są suplementy w postaci kapsułek żelowych, w których substancja czynna jest już zawieszona w oleju (np. z oliwek, słonecznikowym lub lnianym). Alternatywą o bardzo wysokiej wchłanialności są preparaty płynne, krople oraz formy liposomalne, które ułatwiają przenikanie koenzymu przez barierę jelitową.
Dla kogo suplementacja koenzymem Q10 jest szczególnie wsparciem?
Utrzymanie prawidłowego poziomu tej substancji jest istotne dla ogólnego dobrostanu, jednak pewne grupy osób mogą odnieść szczególne korzyści z dodatkowego uzupełniania diety.
- Osoby w dojrzałym wieku: Ze względu na naturalny spadek wewnątrzkomórkowej produkcji koenzymu po 30-35 roku życia, jego uzupełnianie wspomaga utrzymanie odpowiedniego poziomu energii i witalności na co dzień.
- Pacjenci przyjmujący statyny: Leki obniżające poziom cholesterolu we krwi (statyny) blokują nie tylko syntezę cholesterolu, ale również szlak metaboliczny odpowiedzialny za produkcję koenzymu Q10. Suplementacja pomaga uzupełnić ten wywołany farmakologicznie deficyt, co może łagodzić uczucie osłabienia mięśni.
- Osoby aktywne fizycznie i sportowcy: Intensywne treningi drastycznie zwiększają zapotrzebowanie na energię w postaci ATP, a jednocześnie generują dużą ilość wolnych rodników. Koenzym Q10 wspiera wydolność komórkową i przyspiesza regenerację po wysiłku.
