Opis
Enema (produkcji Laboratorium Farmaceutycznego Galena) to specjalistyczny produkt leczniczy w postaci roztworu doodbytniczego, potocznie nazywany gotową lewatywą lub wlewką. Posiadając oficjalny status leku (OTC), preparat ten gwarantuje ustandaryzowany skład chemiczny i natychmiastową, przewidywalną skuteczność. Enema zawiera starannie dobraną kompozycję soli fosforanowych (dwuwodorofosforanu sodu i wodorofosforanu sodu), które wykazują silne działanie osmotyczne w świetle jelita grubego. W przeciwieństwie do doustnych leków przeczyszczających, które potrzebują wielu godzin, aby przejść przez cały układ pokarmowy, Enema działa bezpośrednio w miejscu problemu. Podana doodbytniczo, omija żołądek i wątrobę, przynosząc całkowite wypróżnienie najczęściej w ciągu zaledwie kilku minut. Butelka o pojemności 150 ml jest wyposażona w wygodny, jednorazowy aplikator, co zapewnia maksymalną higienę i komfort podania w warunkach domowych.
Dawkowanie
Zalecane dawkowanie dla osób dorosłych:- Zaparcia i oczyszczenie jelita: 1 butelka (150 ml płynu) jednorazowo doodbytniczo.
Zalecane dawkowanie dla dzieci i młodzieży:- Młodzież powyżej 12 roku życia: 1 butelka (150 ml płynu) jednorazowo doodbytniczo.
- Dzieci w wieku od 3 do 12 lat: stosuje się dawkowanie ściśle według zaleceń lekarza. Zazwyczaj podaje się jednorazowo objętość płynu proporcjonalną do masy ciała dziecka (około 60 ml dla dzieci młodszych oraz do 90 ml dla dzieci starszych).
- Przeciwwskazanie u niemowląt: produktu leczniczego Enema pod żadnym pozorem nie wolno stosować u dzieci w wieku poniżej 3 lat ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia groźnych zaburzeń elektrolitowych (gwałtownego wzrostu stężenia fosforanów we krwi).
Zalecane dawkowanie u kobiet w ciąży i karmiących piersią:- Stosowanie w ciąży i laktacji: leku Enema nie należy stosować u kobiet w okresie ciąży oraz w czasie karmienia piersią, chyba że lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne. Istnieje ryzyko wchłonięcia części fosforanów przez błonę śluzową jelita grubego, co może zaburzyć równowagę mineralną organizmu matki i płodu.
Prawidłowy sposób aplikacji kroku po kroku (kluczowe):- Przygotowanie preparatu: przed użyciem lek można lekko ogrzać (na przykład wkładając butelkę do naczynia z ciepłą wodą o temperaturze ciała), co znacznie zwiększa komfort pacjenta podczas zabiegu. Następnie należy zdjąć nakrętkę ochronną z aplikatora.
- Pozycja ciała do zabiegu: pacjent powinien położyć się na lewym boku, z lewą nogą lekko wyprostowaną i prawą nogą ugiętą w kolanie i przyciągniętą w stronę klatki piersiowej. Alternatywnie można przyjąć pozycję klęczącą, opierając się na łokciach i kolanach.
- Wprowadzenie aplikatora: końcówkę aplikatora należy delikatnie wsunąć do odbytnicy, kierując ją w stronę pępka. Aby ułatwić wprowadzenie i zapobiec podrażnieniom, końcówkę można posmarować niewielką ilością wazeliny lub kroplą płynu z butelki.
- Podanie płynu: powoli i miarowo ściskać plastikową butelkę, aż do momentu wprowadzenia całej jej zawartości do wnętrza jelita. Nie należy gwałtownie tłoczyć płynu. Po opróżnieniu butelki należy ją wyciągnąć z odbytu, cały czas trzymając ją ściśniętą (zapobiega to cofaniu się płynu).
- Utrzymanie płynu: pacjent powinien pozostać w pozycji leżącej i powstrzymać się przed wypróżnieniem przez okres od 2 do 5 minut, aż do momentu pojawienia się silnego, zdecydowanego parcia na stolec.
- Czas oczekiwania na efekt: działanie przeczyszczające i całkowite opróżnienie jelita następuje bardzo szybko, zazwyczaj w ciągu od 2 do 5 minut od momentu zakończenia aplikacji płynu.
Wskazania i działanie
Główne wskazania do stosowania leku:- Zaparcia: doraźne leczenie ciężkich, uciążliwych zaparć, w tym zaparć nawykowych i pooperacyjnych, gdy standardowe środki doustne są nieskuteczne.
- Przygotowanie do badań diagnostycznych: oczyszczanie jelita grubego przed planowanymi badaniami diagnostycznymi (na przykład przed kolonoskopią, rektoskopią czy badaniem radiologicznym).
- Przygotowanie do zabiegów operacyjnych: opróżnianie okrężnicy przed operacjami chirurgicznymi w obrębie jamy brzusznej oraz bezpośrednio przed porodem.
Jak działa lek na konkretne objawy?- Zastosowanie roztworu hipertonicznego: substancjami czynnymi leku są fosforan jednozasadowy sodu oraz fosforan dwuzasadowy sodu. Tworzą one stężony, hipertoniczny roztwór soli mineralnych.
- Działanie osmotyczne w jelicie: po wprowadzeniu do odbytnicy, roztwór hipertoniczny wykazuje silne działanie osmotyczne. Oznacza to, że ściąga on wodę z okolicznych tkanek i naczyń krwionośnych bezpośrednio do światła jelita grubego.
- Zmiękczenie i zwiększenie objętości stolca: napływająca woda gwałtownie upłynnia i zmiękcza stwardniałe, zalegające masy kałowe, zwiększając jednocześnie ich całkowitą objętość.
- Mechaniczna stymulacja perystaltyki: nagłe rozciągnięcie ścian jelita grubego przez zgromadzone płyny i masy kałowe działa jako silny, naturalny bodziec mechaniczny. Pobudza to sploty nerwowe i wywołuje natychmiastowe, intensywne skurcze robaczkowe (perystaltykę) esicy i odbytnicy.
- Szybkie i bezbolesne wypróżnienie: skurcze jelit w połączeniu z upłynnieniem stolca prowadzą do natychmiastowej ewakuacji całej zawartości dolnego odcinka przewodu pokarmowego, przynosząc pacjentowi pełną ulgę bez konieczności bolesnego parcia.
Przeciwwskazania
Dla zagwarantowania bezpieczeństwa, leku Enema bezwzględnie nie wolno stosować u pacjentów, u których występuje:- Nadwrażliwość na substancje czynne lub na którąkolwiek substancję pomocniczą.
- Niedrożność jelit, zarośnięcie odbytu lub wrodzone rozszerzenie jelita grubego (megacolon).
- Niewydolność nerek lub zastoinowa niewydolność serca.
- Zapalenie wyrostka robaczkowego, krwawienie z przewodu pokarmowego o nieznanej przyczynie, wrzodziejące zapalenie jelita grubego w ostrej fazie.
Ostrzeżenia i środki ostrożności
Przed zastosowaniem leku pacjent musi zapoznać się z kluczowymi uwarunkowaniami fizjologicznymi i wytycznymi bezpieczeństwa dla specyficznych grup ryzyka:- Kobiety w ciąży: Zastosowanie płynu Enema w okresie ciąży jest medycznie uzasadnione głównie w celach przygotowawczych tuż przed samym porodem (lub przed rozwiązaniem ciąży). Stosowanie tego leku jako rutynowego środka na zaparcia w pierwszym i drugim trymestrze ciąży jest odradzane, ponieważ silna stymulacja perystaltyki jelit może sprowokować przedwczesne skurcze macicy. Każde użycie w ciąży powinno być skonsultowane z lekarzem ginekologiem.
- Matki karmiące piersią: Wchłanianie ogólnoustrojowe fosforanów po podaniu miejscowym do odbytnicy jest bardzo niewielkie u osób ze zdrowymi nerkami. Lek ten może być stosowany przez kobiety karmiące piersią na doraźne zalecenie lekarza, z zachowaniem podstawowej ostrożności.
- Dzieci (poniżej 3. roku życia): Preparatu bezwzględnie nie wolno podawać dzieciom, które nie ukończyły 3. roku życia, a u starszych maluchów (od 3. do 5. roku życia) stosowanie dopuszcza się wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarza. Małe dzieci są skrajnie narażone na wystąpienie niebezpiecznych zaburzeń elektrolitowych po wchłonięciu soli fosforanowych z jelita. Dla starszych dzieci (powyżej 5. roku życia) dawkę należy odmierzyć bardzo precyzyjnie (najlepiej strzykawką), nie podając nigdy całej butelki.
- Zaburzenia elektrolitowe: Leku nie powinni przyjmować pacjenci z zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej (np. z wysokim poziomem fosforu lub niskim poziomem wapnia we krwi), ponieważ istnieje ryzyko, że część fosforanów wchłonie się do krwiobiegu, wywołując groźną hiperfosfatemię i tężyczkę.
- Ostrzeżenie przed nałogowym stosowaniem: Nawykowe, codzienne stosowanie lewatyw fosforanowych (w celu "odchudzania" lub leczenia przewlekłych zaparć) prowadzi do całkowitego "rozleniwienia" jelit, utraty naturalnego odruchu wypróżniania i przewlekłego uszkodzenia błony śluzowej odbytnicy.
- Reakcje alergiczne: Lek zawiera metylu i propylu parahydroksybenzoesan, które mogą wywołać miejscowe reakcje alergiczne u osób wrażliwych na konserwanty.
Skład
- Substancje czynne: 100 ml roztworu zawiera 3,22 g disodu fosforanu dwunastowodnego (Natrii phosphas dodecahydricus) oraz 13,9 g sodu diwodorofosforanu jednowodnego (Natrii dihydrogenophosphas monohydricus).
- Substancje pomocnicze: Metylu parahydroksybenzoesan, propylu parahydroksybenzoesan, woda oczyszczona.
Działania niepożądane
Enema jest lekiem bardzo dobrze tolerowanym przy jednorazowym, prawidłowym zastosowaniu, jednak agresywny mechanizm osmotyczny może wywołać działania niepożądane. Zgłaszano następujące skutki uboczne:- Zaburzenia układu pokarmowego (częste): Przemijające, bolesne skurcze brzucha (kolki jelitowe) tuż po podaniu płynu, miejscowe podrażnienie, pieczenie lub świąd w okolicach odbytu, nudności.
- Zaburzenia ogólne: Przytrzymywanie płynu zbyt długo lub stosowanie leku przy chorych nerkach może doprowadzić do wchłonięcia fosforanów, co skutkuje zaburzeniami rytmu serca, spadkiem stężenia wapnia we krwi, osłabieniem mięśni oraz bólami głowy.
Przechowywanie
W celu zachowania pełnej czystości mikrobiologicznej i właściwości osmotycznych, preparat należy przechowywać w następujący sposób:- Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C.
- Butelka przeznaczona jest do jednorazowego użytku. Ewentualne resztki płynu, które pozostały w butelce po aplikacji wymierzonej dawki, należy bezwzględnie wylać.
- Bezwzględnie przechowywać w miejscu całkowicie niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
Producent
Laboratorium Farmaceutyczne "Galena"
ul. Krucza 62
53-411 Wrocław
Informacje o produkcie
Lek Enema w postaci płynu doodbytniczego przeznaczony jest do oczyszczania jelita z nagromadzonych mas kałowych w przypadku zaparć i planowanych zabiegów. Produkt przeznaczony jest dla osób dorosłych i dzieci od 3. roku życia, przy czym u dzieci do 5. roku życia powinien być stosowany ze szczególną ostrożnością i jedynie po przepisaniu przez lekarza oraz pod jego nadzorem.
Na co pomaga Enema? Wskazaniem do stosowania płynu doodbytniczego Enema są zaparcia. Produkt można wykorzystać również w celu oczyszczenia jelita grubego przed planowanymi badaniami lub zabiegami, a także po nich. Będzie przydatny także do oczyszczenia jelita przed porodem i po nim. Może być również wykorzystywany do oczyszczania jelita z pozostałości środków kontrastowych po badaniach radiologicznych. Działanie roztworu doodbytniczego Enema polega na zmiękczaniu mas kałowych i zwiększaniu ich objętości, co pobudza naturalny odruch wypróżniania i tym samym skutecznie pomaga w oczyszczeniu jelita grubego.
W opakowaniu znajduje się 150 ml płynu doodbytniczego Enema. W skład roztworu wchodzi disodu fosforan dwunastowodny oraz sodu diwodorofosforan jednowodny – w 1 ml roztworu znajduje się 32,2 mg disodu fosforanu oraz 139 mg sodu diwodorofosforanu (w przeliczeniu na substancje bezwodne), a także składniki pomocnicze, czyli woda oczyszczona oraz metylu parahydroksybenzoesan.
Roztwór Enema należy stosować jedynie doodbytniczo. Osoby dorosłe powinny stosować około 120–150 ml roztworu, a dzieci odpowiednio mniej, zgodnie z zaleceniami umieszczonymi w ulotce. U dzieci o masie ciała poniżej 14 kg zaleca się zastosowanie 30 ml roztworu, w przypadku masy ciała do 27 kg zaleca się zastosowanie 60 ml roztworu Enema, a przy masie ciała do 40 kg zaleca się zastosowanie 90 ml roztworu. Wlew doodbytniczy należy wykonać zgodnie z instrukcją podaną w dołączonej do opakowania leku ulotce, zachowując wszelkie środki ostrożności. Wlewów nie powinno się powtarzać w krótkich odstępach czasu.
U niektórych pacjentów wystąpić mogą działania niepożądane związane z zastosowaniem płynu doodbytniczego Enema. Mowa o zaburzeniach metabolizmu i odżywiania, zaburzeniach pracy żołądka i jelit, odczynach miejscowych i zaburzeniach ogólnych, a także zaburzeniach układu immunologicznego. Szczegółowo skutki uboczne leku Enema opisano w dołączonej do niego ulotce.
Przeciwwskazania do stosowania leku Enema to nadwrażliwość na którykolwiek ze składników roztworu, a także niedrożność jelit. Produkt nie powinien być stosowany przy krwawieniach z jelita grubego oraz wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, a dodatkowym przeciwwskazaniem jest zarośnięcie odbytu. Lek Enema nie powinien być stosowany przez pacjentów zmagających się z chorobami serca i nerek, a także przez osoby z wysokim ciśnieniem krwi bądź objawami zapalenia wyrostka robaczkowego. Nie jest on odpowiedni dla osób odwodnionych oraz tych, u których występują bóle brzucha, nudności i wymioty. Ponadto nie powinno się go stosować u dzieci w wieku poniżej 3 lat, kobiet w ciąży i karmiących piersią.
