Zawroty głowy to uciążliwa przypadłość, która objawia się nieprzyjemnym uczuciem wirowania w głowie i poczuciem niestabilności. Dolegliwości te mogą spotkać każdego, bez względu na wiek i płeć. Warto jednak pamiętać, że chociaż zawroty głowy nie stanowią odrębnej jednostki chorobowej, to mogą być jednym z symptomów chorobowych. Jakie wyróżniamy rodzaje zawrotów głowy i kiedy powinny one wzbudzić nasz niepokój? Czy istnieją leki na zawroty głowy i jakie ćwiczenia na zawroty głowy warto stosować?

Zawroty głowy – co to takiego?

Zawroty głowy, określane również jako uczucie „zawirowania”, braku równowagi lub „kręcenia się w głowie”, to dolegliwość zgłaszana przez około 20-30% osób dorosłych, a także około 18% dzieci. Problem ten diagnozowany jest częściej u kobiet, jak również osób w podeszłym wieku – częstotliwość zawrotów głowy wzrasta wraz z wiekiem i dotyczy około 30% osób po 65. roku życia.

Warto również dodać, że pod pojęciem zawrotów głowy rozumieć należy dwa określenia – iluzję ruchu otoczenia, własnego ciała lub głowy, a także brak równowagi, któremu towarzyszy wrażenie upadku. Jest to problem bardzo złożony, ponieważ za utrzymanie ciała w równowadze odpowiada prawidłowa współpraca trzech narządów zmysłu – przedsionkowego (znajdującego się w uchu wewnętrznym), wzroku oraz tzw. receptorów czucia głębokiego, które umieszczone są w mięśniach, stawach, ścięgnach i skórze. Narządy te mają za zadanie analizować sygnały odbierane przez receptory, po czym określają odpowiednie położenie naszego ciała. W sytuacji, gdy funkcjonowanie któregokolwiek z narządów jest zaburzone, może dojść do powstania zawrotów głowy.

Preparaty na bóle głowy i gorączkę

Preparaty na bóle głowy i gorączkę

Przeciwbólowe i przeciwgorączkowe
Tabletki i kapsułki
Na przeziębienie

Rodzaje zawrotów głowy

W zależności od rodzaju odczuwanych dolegliwości zawroty głowy możemy podzielić na:

  • układowe zawroty głowy (klasyczne, vertigo), które zazwyczaj są wyraźne i łatwe do zdiagnozowania. Dolegliwości te określane są wówczas jako odczucie wirowania otoczenia, własnego ciała lub tylko głowy. Zawrotom głowy mogą towarzyszyć także mdłości, wymioty, a także oczopląs czy też lęk;
  • nieukładowe zawroty głowy (dizziness), podczas których pacjent odczuwa niestabilność, niepewność podczas chodzenia lub próby utrzymania ciała w pozycji pionowej. W tym przypadku pacjent może mieć problem z odpowiednim zdefiniowaniem swoich dolegliwości.

Z uwagi na przyczyny zawrotów głowy możemy również dokonać podziału na trzy następujące zespoły:

  • zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, które odpowiadają z reguły zawrotom typu nieukładowego, powstają w wyniku patologii związanych z pracą ośrodka równowagi zlokalizowanego w mózgu. Mogą być one efektem ucisku tego ośrodka przez guzy, rozwoju procesu zapalnego w tkance mózgowej czy też niedokrwienia ośrodkowego układu nerwowego. Pacjent zgłasza wówczas częste zawroty głowy, ból głowy, niedowład lub zaburzenia świadomości;
  • zawroty głowy pochodzenia obwodowego – ich charakter odpowiada najczęściej typowi układowemu. Rozwijają się one w wyniku nieprawidłowej pracy obwodowych elementów układu równowagi, czyli narządu przedsionkowego. Ich przyczyną często są guzy, choroby zapalne czy też urazy, którym mogą towarzyszyć zaburzenia słuchu. Co ważne, objawy te często nasilają się podczas ruchu głową, dlatego też zgłaszają je m.in. pacjenci odczuwający zawroty głowy przy schylaniu;
  • zawroty głowy związane z chorobami ogólnoustrojowymi – dolegliwości te związane są z wielokierunkowymi zaburzeniami narządów zmysłów, które powstają w takich chorobach, jak miażdżyca, cukrzyca, zatrucia pokarmowe lub różnego rodzaju infekcje.

Zawroty głowy – przyczyny

Przyczyny zawrotów głowy mogą być różne, w związku z czym w wielu przypadkach postawienie odpowiedniej diagnozy przez lekarza nie jest proste. Wśród najczęstszych przyczyn zawrotów głowy wymienia się schorzenia o podłożu neurologicznym oraz laryngologicznym, co ma związek z tym, że zawroty głowy powodowane są w dużej mierze przez zaburzenia czynności układu przedsionkowego, czyli narządu równowagi.

Główne przyczyny zawrotów głowy to:

Zawroty głowy w ciąży

Zawroty głowy i mdłości, osłabienie, a także nadmierna senność w ciąży to dolegliwości, z którymi zmaga się większość kobiet spodziewających się dziecka. Najczęściej pojawiają się one w pierwszym trymestrze ciąży i wynikają z szybszego krążenia krwi w okolicach macicy, co z kolei ma związek ze zwiększoną produkcją progesteronu. Przyszłe mamy mogą wówczas skarżyć się na zawroty głowy przy wstawaniu oraz zaburzenia równowagi podczas nagłej zmiany pozycji siedzącej na stojącą.

W drugim i trzecim trymestrze ciąży, gdy powiększająca się macica ciężarnej zaczyna coraz bardziej uciskać na naczynia krwionośne, kobiety również mogą skarżyć się zawroty głowy po przebudzeniu lub po południu, co może mieć związek ze zbyt niskim stężeniem glukozy w ich krwi. Warto pamiętać, że jeżeli dolegliwości te nasilają się i coraz bardziej utrudniają codzienne funkcjonowanie ciężarnej, konieczne jest przeprowadzenie stałych badań kontrolnych, ponieważ zawroty głowy mogą mieć związek m.in. z niedoborem żelaza we krwi.

Zawroty głowy przy nerwicy

Zbyt szybkie tempo życia i ciągła ekspozycja na nadmierny stres sprawia, że coraz więcej pacjentów zgłasza różne zaburzenia somatyczne, do których należą m.in. zawroty głowy, mdłości i osłabienie. Przyczyny tych zjawisk mogą być różne – czasami stanowią one wynik silnego, jednorazowego bodźca nerwowego (np. reakcji na stres lub smutną wiadomość), a czasami mają związek z poważnymi chorobami, do których należy m.in. nerwica.

Jak wyglądają zawroty głowy przy nerwicy? Pacjenci zgłaszają wówczas nie tylko zawroty głowy, ale także uporczywy ból z tyłu głowy, przyspieszone bicie serca, uczucie ucisku w gardle (tzw. „gula w gardle”), nadmierne napięcie mięśni oraz wzmożoną potliwość. Co więcej, zawroty głowy przy nerwicy mogą być związane także z hiperwentylacją – podczas ataku paniki pacjent szybko i głęboko oddycha.

Co na zawroty głowy?

Jeżeli od dłuższego czasu zmagamy się z zawrotami głowy, konieczne jest skonsultowanie problemu z lekarzem, który na podstawie zebranego wywiadu z pacjentem będzie mógł ustalić przyczyny dolegliwości lub zleci dalszą diagnostykę u specjalistów, np. laryngologa lub neurologa. Niestety, leczenie zawrotów głowy nie jest proste, a medycyna nie dysponuje obecnie jednym, idealnym lekiem na zawroty głowy.

Wśród leków stosowanych doraźnie w leczeniu zawrotów głowy zalicza się m.in.:

  • środki przeciwhistaminowe (np. klemastyna, prometazyna);
  • betahistynę;
  • preparaty z grupy antagonistów wapnia (np. werapamil, nimodypina);
  • benzodiazepiny (np. midazolam, klonazepam);
  • hydroksyzynę;
  • neuroleptyki (np. haloperidol, promazyna);
  • leki homeopatyczne.

Ćwiczenia na zawroty głowy

Kinezyterapia, czyli gimnastyka lecznicza, to jeden z elementów często stosowanych w trakcie leczenia zawrotów głowy. Odpowiednie zestawy ćwiczeń opracowane przez specjalistów pomagają w niwelowaniu skutków uszkodzeń układu przedsionkowego, a przy tym wspomagają prawidłową pracę układu ruchu. Warto również dodać, że tego typu ćwiczenia są wykorzystywane nie tylko w leczeniu chorób, które objawiają się zawrotami głowy, ale także takich jednostek chorobowych jak Parkinson, stan po udarze mózgu czy też nadciśnienie tętnicze.

Autor artykułu: mgr farm. Ewa Gac-Wardecka

ZAPYTAJFARMACEUTĘ

Odpowiemy na pytania i wątpliwości

(+48) 85 744 55 97pon-pt 07:00-16:00 sklep@cefarm24.pl