Cukrzyca jest jedną z najbardziej podstępnych chorób. Przez wiele lat może nam towarzyszyć bez wyraźnych objawów, prowadząc stopniowo do ogólnego pogorszenia się stanu zdrowia. Cukrzyca jest silnie związana z naszym stylem życia, w szczególności ze sposobem odżywiania. Niezależnie od typu choroby, dieta cukrzycowa jest jednym z niezbędnych elementów jej leczenia. Sprawdzi się także u osób, u których występuje większe ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Dowiedz się, co wolno jeść, a co nie jest dozwolone na diecie cukrzycowej.

Cukrzyca a zdrowie

Cukrzyca to grupa chorób metabolicznych, w której dochodzi do podwyższonego poziomu cukru we krwi. Choć przez wiele lat częste stany hiperglikemii (zbyt wysokiego poziomu cukru we krwi) nie dają uciążliwych objawów, to konieczne jest odpowiednie leczenie cukrzycy w celu zapobiegania odległych, lecz bardzo groźnych powikłań.

Regularne, zbyt duże wartości glikemii wpływają negatywnie na cały organizm, prowadząc do licznych konsekwencji zdrowotnych m.in.: zaburzeń widzenia, nieprawidłowego działania komórek nerwowych czy pracy nerek. Problemy z gojeniem się ran niekiedy powodować rozwój tzw. stopy cukrzycowej, która może prowadzić nawet do kalectwa. Cukrzycy często towarzyszy miażdżyca i nadciśnienie tętnicze.

Leczenie opiera się na stosowaniu insuliny (np. w przypadku cukrzycy typu 1) i leków doustnych (w przypadku cukrzycy typu 2) oraz wprowadzeniu odpowiedniej modyfikacji stylu życia. Jej najważniejszym elementem jest zastosowanie diety cukrzycowej.

Zioła i preparaty ziołowe

Zioła i preparaty ziołowe

Potencjał roślin jest naprawdę imponujący, o czym można się przekonać przeglądając ofertę ziół i preparatów ziołowych.
Zioła i nasiona
Herbaty ziołowe
Zioła w tabletkach

Dieta cukrzycowa – zalecenia żywieniowe

Dieta cukrzycowa opiera się na podstawowych zasadach zdrowego żywienia. Jej celem jest zapobieganie gwałtownym wahaniom poziomu cukru we krwi. Taka dieta jest korzystna nie tylko w profilaktyce i leczeniu cukrzycy, ale również innych chorób, w tym otyłości, hipercholesterolemii, miażdżycy i innych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego.

Podstawą diety na cukrzycę powinno być spożywanie produktów o niskim indeksie glikemicznym, który określa wpływ żywności na wzrost cukrów. Są one wolniej trawione i wchłaniane, dzięki czemu powodują łagodny wzrostu glukozy we krwi.

Bardzo ważna jest także odpowiednia ilość i częstotliwość spożywania posiłków. Osoby z cukrzycą powinny spożywać 4-6 posiłków dziennie, w zależności od rodzaju cukrzycy i stosowanego leczenia.

Dieta cukrzycowa – produkty zalecane

Do produktów zalecanych należą produkty o niskim indeksie glikemicznym oraz naturalnie niezawierające cukrów. Korzystne są produkty z dużą ilością błonnika pokarmowego.

W diecie diabetyka dozwolone są:

  • warzywa (większość z nich), najlepiej w postaci surowej lub krótko poddanej obróbce cieplnej (m.in. pomidory, ogórki, zielone warzywa liściaste, cebula, papryka, warzywa kapustne, brokuł, kalafior, seler, pietruszka, marchew, w ograniczonej ilości ziemniaki, dynia, kukurydza),
  • owoce o niskiej zawartości cukrów prostych, np. truskawki, maliny, agrest, porzeczki, borówki, jabłka, cytrusy, wiśnie, czereśnie, śliwki, brzoskwinie,
  • produkty zbożowe pełnoziarniste, czyli razowy chleb, grube kasze, makaron pełnoziarnisty, brązowy ryż, płatki i otręby zbożowe,
  • produkty mleczne takie jak jogurt, kefir, maślanka, ser twarogowy, ziarnisty, w ograniczonych ilościach mleko,
  • drób i chude mięso, chude wędliny,
  • oleje roślinne (rzepakowy, oliwa z oliwek, olej lniany), miękkie margaryny kubkowe dobrej jakości.

Produkty zabronione na diecie dla osób z cukrzycą

W diecie na cukrzycę konieczne jest unikanie produktów o dużej zawartości cukrów prostych (czyli o wysokim indeksie glikemicznym), tłuszczów nasyconych i izomerów trans kwasów tłuszczowych.

Produkty, których trzeba unikać na diecie cukrzycowej to:

  • oczyszczone produkty zbożowe, takie jak jasne pieczywo, drobne kasze, biały ryż, zwykły makaron, płatki śniadaniowe, słodzone musli,
  • warzywa długo gotowane i konserwowe,
  • niektóre owoce świeże (takie jak banan, ananas, winogrona), owoce suszone oraz konserwowe,
  • tłuste gatunki mięs, parówki, kiełbasy,
  • cukier i miód,
  • słodzone napoje,
  • słodycze sklepowe oraz domowe zawierające cukier, białą mąkę i duże ilości tłuszczu,
  • produkty gotowe, np. typu fast food, słone przekąski.

Jadłospis na diecie cukrzycowej

Dieta cukrzycowa powinna uwzględniać produkty zalecane i wykluczać produkty przeciwwskazane. Oprócz tego bardzo ważne jest odpowiednie przygotowywanie posiłków. Należy unikać rozgotowania produktów, w szczególności ryżu, kasz, makaronu i warzyw. Niewskazane jest także smażenie.

Warzywa i owoce najlepiej spożywać na surowo. O ile jest taka możliwość, warto ich nie obierać. Skórki są bogate w składniki odżywcze i błonnik, który spowalnia wchłanianie posiłku i wpływa pozytywnie na poziom glukozy we krwi.

Dieta a typ cukrzycy

Różnice w diecie przy różnych typach cukrzycy wynikają głównie ze sposobu leczenia. W przypadku osób, które stosują leki doustne, wystarczające może okazać się regularne spożywanie posiłków w połączeniu z kontrolą źródeł węglowodanów oraz ich ilości.

W cukrzycy typu 1 dieta zwykle opiera się na wymiennikach węglowodanowych (WW). 1 WW jest to ilość żywności, która zawiera 10g węglowodanów przyswajalnych (bez błonnika pokarmowego). W zależności od rodzaju insulinoterapii, dodatkowo można stosować wymienniki białkowo-tłuszczowe. Wymienniki ułatwiają monitorowanie ilość spożytych węglowodanów oraz pomagają w doborze odpowiedniej dawki insuliny.

Dieta w cukrzycy typu 2 również może wymagać stosowania wymienników, w przypadku gdy włączone zostaje leczenie insuliną.

Dieta cukrzycowa w ciąży

Ze względu na zagrożenia płynące z cukrzycy w czasie ciąży (m.in.: zgony wewnątrzmaciczne, niedotlenienie dziecka, przedwczesny poród, występowanie wad rozwojowych), konieczne jest sumienne przestrzeganie diety cukrzycowej.

Posiłki na diecie w cukrzycy ciążowej powinny być spożywane regularnie. Do jadłospisu włączony zostaje posiłek nocny (druga kolacja). Podczas diety cukrzycowej w ciąży warto kierować się wymiennikami węglowodanowymi (WW), aby równomiernie rozłożyć ilość węglowodanów spożywanych w ciągu dnia.

Takie postępowanie pozwala uniknąć stanów hiperglikemii i niedocukrzenia. W przypadku, gdy pomimo stosowania się do zaleceń żywieniowych stężenia glukozy we krwi przekraczają normy, konieczne może być stosowanie insuliny.

Dieta cukrzycowa – przykładowe przepisy

Oto kilka przepisów, które można zastosować na diecie cukrzycowej:

  • śniadanie: kanapki z pastą jajeczną, ogórkiem i rzodkiewką,
  • II śniadanie: koktajl jagodowy na kefirze z dodatkiem otrębów owsianych,
  • obiad: zupa brokułowa; dorsz pieczony w pergaminie z brązowym ryżem i surówką z kapusty pekińskiej,
  • podwieczorek: serek ziarnisty, pieczywo razowe, pomidorki koktajlowe,
  • kolacja: sałatka z rukolą, kurczakiem, kolorowymi paprykami i jogurtowo-ziołowym dressingiem.

Autor artykułu: mgr farm. Ewa Gac-Wardecka

ZAPYTAJFARMACEUTĘ

Odpowiemy na pytania i wątpliwości

(+48) 85 744 55 97pon-pt 07:00-16:00 sklep@cefarm24.pl