Jelitówka u dziecka to częsta przypadłość wśród niemowląt i małych dzieci, które uczęszczają do żłobka lub przedszkola. Choroba ta objawia się zazwyczaj ostrą biegunką, wymiotami i silnymi bólami brzucha u dziecka. Ze względu na duże ryzyko odwodnienia u najmłodszych grypa jelitowa jest dla nich bardzo niebezpieczna i wymaga natychmiastowego wdrożenia odpowiedniego leczenia. Jak wygląda jelitówka u niemowlaka i starszego dziecka, ile trwa i w jaki sposób ją leczyć?

Jelitówka u dziecka – co to za choroba?

Ostry nieżyt żołądkowo-jelitowy, powszechnie określany jako grypa żołądkowa lub jelitówka, to schorzenie, które występuje głównie w okresie pomiędzy styczniem i marcem, jak również na początku sezonu jesienno-zimowego. Jak wskazują badania, na całym świecie każdego roku dochodzi do nawet 5 miliardów zachorowań na grypę jelitową, z czego największą grupę stanowią dzieci. To właśnie najmłodsi są najbardziej narażeni na ciężki przebieg choroby, której towarzyszyć może odwodnienie i poważne zaburzenie gospodarki elektrolitowej, co stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia dziecka.

Problemy żołądkowe - preparaty na biegunki, wymioty, wzdęcia czy zaparcia

Problemy żołądkowe - preparaty na biegunki, wymioty, wzdęcia czy zaparcia

Preparaty na biegunkę
Preparaty na problemy z układem pokarmowym
Preparaty na zaparcia

Przyczyny grypy żołądkowej u dziecka

Wbrew temu, co mogłoby nam się wydawać, jelitówka nie jest wywoływana przez wirusa grypy, a przez patogeny chorobotwórcze, które wnikają do układu pokarmowego i powodują uszkodzenie błony śluzowej jelit, doprowadzając tym samym do zaburzenia ich funkcjonowania. Ze względu na fakt, że układ pokarmowy i immunologiczny małych dzieci nie jest w pełni dojrzały, na ciężki przebieg jelitówki najbardziej narażone są dzieci w wieku od 6 miesięcy do 3 lat.

Specjaliści podkreślają, że w Europie niemal każde dziecko w wieku do 3. roku życia przynajmniej raz w życiu zmagało się z jelitówką. Wśród patogenów odpowiedzialnych za rozwój grypy jelitowej u dziecka zalicza się przede wszystkim:

  • rotawirusy – najczęstsza przyczyna jelitówki wśród dzieci. Co więcej, zakażenie rotawirusami odpowiada za najcięższy przebieg choroby spośród wszystkich patogenów;
  • norowirusy – drobnoustroje atakujące zazwyczaj dorosłych, nie są tak groźne dla dzieci jak rotawirusy;
  • adenowirusy – zakażają stosunkowo rzadko. Objawy zakażenia adenowirusami utrzymują się dłużej niż w przypadku rotawirusów, jednak mają lżejszy przebieg;
  • Salmonella – zakażenie pałeczkami Salmonelli objawia się ostrą biegunką podbarwioną krwią, ostrym bólem brzucha i długim czasem trwania infekcji;
  • bakterie należące do grupy Campylobacter – mogą powodować biegunki podbarwione krwią, bóle brzucha i gorączkę, która mija z reguły po kilku dniach;
  • Clostridium difficile – beztlenowa bakteria gram dodatnia, której nosicielami jest większa część niemowląt i noworodków. Zakażenie tym patogenem stanowi najczęstszą przyczynę zakażeń szpitalnych, które rozwijają się po antybiotykoterapii;
  • grzyby i pasożyty.

Warto również dodać, że grypa żołądkowa jest chorobą bardzo zaraźliwą. Często wśród rodziców pada pytanie: „czy dziecko zaraża grypą jelitową?”. Otóż należy pamiętać, że do zakażenia rotawirusami, które są główną przyczyną jelitówki u dziecka, dochodzi najczęściej drogą kropelkową, a także w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą chorą lub przedmiotami, których wcześniej chory dotykał. Niestety, jelitówka jest chorobą, która atakuje równocześnie duże skupiska ludzi, dlatego też jeśli u dziecka w przedszkolu lub w żłobku panuje grypa jelitowa, rodzice mogą być niemal pewni, że zachoruje również ich dziecko.

Jelitówka u dzieci – objawy

Pierwsze objawy jelitówki u dzieci pojawiają się w ciągu 12-72 godzin od kontaktu z patogenem. Początkowo dziecko jest niespokojne, rozdrażnione, traci apetyt i jest bardzo osłabione, co przez wielu rodziców może być mylnie kojarzone z rozwijającym się przeziębieniem. Po kilku godzinach maluch zaczyna skarżyć się na delikatny dyskomfort w okolicach brzucha i nudności, które z czasem przechodzą w wymioty oraz biegunkę (stolce stają się wodniste, mają nieprzyjemny kolor i nietypowy, żółto-zielony kolor). Na tym etapie rodzic może odróżnić etiologię choroby:

  • jelitówka o podłożu wirusowym – u dziecka występują wymioty i objawy ze strony układu oddechowego (kaszel oraz katar);
  • jelitówka o podłożu bakteryjnym – wysoka temperatura ciała sięgająca nawet do 40°C, krew w stolcu, silne brzucha i głowy.

Intensywne wymioty i biegunki mogą doprowadzić u dziecka do odwodnienia organizmu, co jest spowodowane utratą elektrolitów z przewodu pokarmowego (m.in. sodu, potasu, chloru i glukozy). Szczególną ostrożność należy zatem zachować w przypadku niemowląt i małych dzieci, które odwadniają się szybciej niż osoby dorosłe. Objawami, które wymagają pilnej konsultacji z lekarzem i nawodnienia żylnego za pomocą kroplówki, są:

  • apatia i znaczne osłabienie dziecka;
  • przyspieszony oddech;
  • zapadnięte ciemiączko w przypadku niemowląt;
  • zapadnięte oczy i brzuszek dziecka;
  • mocno wysuszone śluzówki jamy ustnej dziecka;
  • zmniejszona częstotliwość oddawania moczu lub brak moczu;
  • płacz bez łez;
  • utrata elastyczności skóry – skóra dziecka ujęta w dwa palce nie wraca od razu do naturalnego stanu.

Ile trwa jelitówka u dzieci?

Ostra biegunka i wymioty utrzymują się u dzieci zazwyczaj przez dwa dni. Warto jednak dodać, że pozostałe objawy, takie jak brak apetytu, osłabienie, ból brzucha, nudności czy też luźniejsze stolce, mogą utrzymywać się nawet do dziesięciu dni. Czasami konsekwencją przebytej jelitówki jest przejściowa nietolerancja laktozy. Szybkość powrotu dziecka do zdrowia uzależniona jest przede wszystkim od przebiegu choroby oraz skali powikłań – stopnia odwodnienia oraz zaburzeń elektrolitowych.

Co ważne, jeśli po dwóch dniach od wystąpienia pierwszych symptomów nie zauważymy żadnej poprawy w stanie zdrowia dziecka, zaleca się skonsultować z lekarzem, by zminimalizować ryzyko odwodnienia malucha.

Jelitówka u dzieci – leczenie

Leczenie jelitówki u dzieci opiera się głównie na łagodzeniu uciążliwych objawów choroby. W sytuacji, gdy temperatura ciała dziecka przekracza 38°C, należy podać mu lek przeciwgorączkowy, który dostosowany jest do wieku (preparaty zawierające paracetamol można podawać noworodkom od 1. dnia życia, natomiast leki z ibuprofenem zalecane są dzieciom, które ukończyły 3. miesiąc życia) i wagi dziecka. Wspomagająco w leczeniu jelitówki u niemowlaka i starszych dzieci podaje się również elektrolity, które pozwalają utrzymać odpowiednią gospodarkę wodno-elektrolitową, a także probiotyki, które odbudowują prawidłową florę jelitową dziecka (pozytywny wpływ na łagodniejszy przebieg infekcji mają probiotyki zawierające Lactobacillus casei GG i Saccharomyces boulardii).

Pomocne w leczeniu jelitówki u dzieci są również preparaty z diosmektytem, który powleka błonę śluzową jelit i zwiększa odporność na czynniki drażniące. Preparaty te dostępne są w formie saszetek do rozpuszczenia w wodzie lub mleku. Co ważne, dzieciom, które zmagają się z grypą żołądkową, nie należy podawać leków przeciwbiegunkowych, które hamują motorykę przewodu pokarmowego (m.in. loperamid). Stosowanie ich opóźnia proces usuwania toksyn z organizmu dziecka i wydłuża tym samym chorobę.

Jelitówka u dzieci – ile pić wody?

Podstawowym elementem leczenia jelitówki u dziecka jest odpowiednie nawodnienie organizmu. W sytuacji, gdy objawy choroby są bardzo nasilone, zaleca się zredukowanie ilości płynu podawanego dziecku do 1 łyżeczki, zwiększając tym samym częstotliwość jego podawania, np. co 5 minut. Jak podkreślają lekarze, podczas wodnistej biegunki niemowlęta i dzieci do 2. roku życia powinny przyjmować około 50-100 ml płynów po każdorazowym oddaniu stolca, natomiast dzieci w wieku 2-10 lat powinny wypić 100-200 ml płynów w temperaturze pokojowej.

Jelitówka u dzieci – co jeść?

Ze względu na fakt, że w początkowej fazie grypy żołądkowej dzieci tracą zazwyczaj apetyt, w pierwszym dniu jelitówki nie należy zmuszać ich do jedzenia, a skupić się przede wszystkim na nawodnieniu osłabionego organizmu. W kolejnych dniach, gdy dziecko poczuje się lepiej, można podawać mu pokarmy lekkostrawne o lekko zapierającym działaniu, jak np. kleik ryżowy, kisiel, marchwiankę z ryżem czy też sucharki. Co ważne, nie istnieją żadne przeciwwskazania do tego, by po ustąpieniu objawów choroby podawać dziecku pokarmy, które otrzymywało przed chorobą.

Jeśli biegunka i wymioty dotyczą dzieci i niemowląt karmionych piersią, należy pamiętać o tym, by kontynuować karmienie przez cały okres choroby. W mleku matki znajdują się cenne przeciwciała, które pomogą dziecku w walce z patogenami.

Autor artykułu: mgr farm. Ewa Gac-Wardecka

ZAPYTAJFARMACEUTĘ

Odpowiemy na pytania i wątpliwości

(+48) 85 744 55 97pon-pt 07:00-16:00 sklep@cefarm24.pl