Afty

Afty – skąd się biorą i jak z nimi walczyć?

Afty to niewielkie owrzodzenia i nadżerki, które tworzą się w jamie ustnej. Mają wielkość od ok. 1 mm do 2-3 cm, są pokryte białym nalotem, a dookoła tworzy się różowy obrzęk. To bardzo bolesna dolegliwość, a do tego nawracająca. Jak poradzić sobie z aftami i kiedy udać się do lekarza?

Mała rana, lecz ogromny ból

Afty najczęściej pojawiają się na policzkach, języku, migdałkach i na połączeniu policzków z dziąsłami. Z reguły zmiany są pojedyncze, ale występować mogą również w grupach. Dodatkowy objaw choroby to powiększone węzły chłonne. Owrzodzenie jamy ustnej jest charakterystyczne dla wieku dziecięcego, lecz afty występują także u osób do ok. 40 roku życia. Jest to bolesna dolegliwość, która utrudnia codzienne funkcjonowanie i wykonywanie podstawowych czynności, jak mówienie, jedzenie i picie. Chore osoby mają też problemy z obrzękiem jamy ustnej, czują dyskomfort i są wrażliwe na wyraziste smaki. Leczenie aft powinno trwać ok. tygodnia, lecz problem ten najczęściej powraca.

Afty często są mylone z pleśniawkami. Te drugie są jednak mniej bolesne, występują tylko u dzieci i jest to zmiana grzybicza.

Przyczyny powstawania aft

Wielkość aft wskazuje na przyczyny ich pojawienia się. Małe zmiany mogą powstać nawet na skutek ukłucia szczoteczką do zębów. Nie bez powodu też rodzice upominają swoje pociechy, aby nie wkładały do buzi zabrudzonych przedmiotów. To jedna z głównych przyczyn tworzenia się owrzodzeń. Ponadto aftom “sprzyja” jedzenie nieumytych warzyw i owoców, choroby zębów (próchnica, kamień nazębny), wyżynające się zęby, alergia, przyjmowanie leków (np. silnych antybiotyków), czy nieprawidłowo dobrana proteza. Tworzenie się małych aft może mieć również podłoże autoimmunologiczne – np. stres. W przypadku małych ran owrzodzenia powinny zniknąć po kilku dniach.

Większe afty mogą być z kolei objawem poważniejszych problemów. Takich jak zaburzenia hormonalne, zakażenie wirusem HIV lub opryszczki, niedobór żelaza, witaminy B12 oraz kwasu foliowego. Do tego dochodzi spożywanie niektórych pokarmów (twardych serów i orzechów) i brak higieny jamy ustnej. Leczenie dużych aft trwa dłużej, bo ok. 3-4 tygodni. Po zagojeniu się ran mogą pozostać blizny.

Jeżeli afty pojawiają się częściej niż raz do roku, może być to tzw. aftoza nawrotowa. W tym przypadku dużą rolę odgrywają czynniki genetyczne. 30 proc. osób, które borykają się z tym problemem, mają w rodzinie osoby z podobnymi dolegliwościami. Aftoza nawrotowa bywa także objawem choroby (refluksowej, migdałków, Leśniowskiego-Crohna), celiakii lub zapalenia zatok. Diagnoza należy jednak do lekarza.

Sposoby na afty

Dolegliwości związane z aftami można łagodzić domowymi sposobami. Ulgę przynosi m.in. miód i olej kokosowy. Polecana jest też papka z sody oczyszczonej, proszku do pieczenia oraz wody. Do tego sprawdzają się płukanki z wody różanej lub ziół (m.in. szałwii, rumianku, liści maliny). Warto także wyeliminować czynniki, które powodują afty (stres) lub podrażniają rany. Mowa tu o gorących pokarmach i napojach, cytrusach, zbyt doprawionych potrawach, czy alkoholu. W zamian za to należy wzmocnić organizm jogurtami, owocami i warzywami (fasolą, cebulą), drożdżami oraz witaminami B12, A, C i E.

Miejscowe leczenie małych aft można zacząć od żelów i kremów z lidokainą, która działa znieczulająco. Dobrze działają również roztwory do płukania jamy ustnej i leki na gojenie się ran (np. z dekspantenolem). Jeżeli po 4 tygodniach afty nie znikają, warto skontaktować się z lekarzem. Zwłaszcza gdy pojawi się gorączka lub wysypka. Leczenie rozpoczyna się od badania krwi i oznaczenia poziomu glukozy. Lekarz może zlecić kolejne badania w celu wykluczenia chorób ogólnoustrojowych oraz przepisać środki o działaniu immunosupresyjnym i immunostymulującym. Jeżeli to nie przyniesie efektu, konieczne będzie zastosowanie sterydów. Dobrym wsparciem przy leczeniu aft jest żeń-szeń, olej z wątroby rekina i wyciąg z nasion ogórecznika.

Warto przeczytać

Pelargonia afrykańska – czy wspomaga odporność?

Jesień i zima to czas częstych infekcji dróg oddechowych. Katar czy kaszel zwiastują przeziębienie, a to, jeśli nie jest wyleczone, może skutkować poważniejszymi powikłaniami. Jak…

Jak wybrać szampon do włosów?

Każde włosy wymagają innego rodzaju pielęgnacji. Wpływ na to ma ich porowatość, skłonność do przetłuszczania się, wypadania, czy częstotliwość farbowania. Aby wiedzieć, jak wybrać szampon…

Źródła zdrowych tłuszczów

Unikasz tłuszczów, bo nie chcesz przytyć? To błąd! Tłuszcze są niezbędnym elementem naszego pożywienia, należy jednak wiedzieć, które z nich są zdrowe, a które nie.…

ZAPYTAJFARMACEUTĘ

Odpowiemy na pytania i wątpliwości

(+48) 85 744 55 97pon-pt 08:00-16:00 sklep@cefarm24.pl 3645675