{"id":9489,"date":"2023-01-25T13:14:01","date_gmt":"2023-01-25T12:14:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/?p=9489"},"modified":"2025-01-10T13:58:04","modified_gmt":"2025-01-10T12:58:04","slug":"opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/","title":{"rendered":"Opryszczka &#8211; przyczyny, objawy i leczenie"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Opryszczka na twarzy<\/strong> to do\u015b\u0107 cz\u0119sto spotykana choroba, kt\u00f3ra najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje w okolicy warg, chocia\u017c mo\u017ce te\u017c dotyczy\u0107 innych cz\u0119\u015bci cia\u0142a. U wielu os\u00f3b ta choroba mo\u017ce nie dawa\u0107 objaw\u00f3w nawet przez wiele lat. Schorzenie mo\u017ce stanowi\u0107 nie tylko problem natury estetycznej \u2013 nieleczona opryszczka mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do wyst\u0105pienia ryzyka niebezpiecznych dla zdrowia pacjenta powik\u0142a\u0144. <strong>Opryszczka <\/strong>mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cne<strong> przyczyny<\/strong>, ponadto jej przebieg mo\u017ce si\u0119 nieco r\u00f3\u017cni\u0107 u pacjent\u00f3w. <strong>Jak wygl\u0105da opryszczka<\/strong> i jakie s\u0105 najcz\u0119stsze <strong>przyczyny opryszczki<\/strong>? Po odpowiedzi na te pytania zapraszamy do naszego artyku\u0142u! Dowiesz si\u0119 z niego r\u00f3wnie\u017c, jakie s\u0105 rodzaje opryszczki oraz jak powinno wygl\u0105da\u0107 jej leczenie, a tak\u017ce jakie mog\u0105 by\u0107 konsekwencje nieleczonej opryszczki.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co to jest i jak wygl\u0105da opryszczka?<\/h2><div class=\"article-box-container inside-article-box-container\"><div class=\"article-box-image-container\">\r\n                    <img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/dieta-wegetarianska-e1616578049998.jpg\" alt=\"Preparaty pozwalaj\u0105ce zadba\u0107 o nasz\u0105 odporno\u015b\u0107\" class=\"img-responsive\" \/>\r\n                <\/div><div class=\"article-box-content-container\">\r\n                    <p class=\"article-box-title\">Preparaty pozwalaj\u0105ce zadba\u0107 o nasz\u0105 odporno\u015b\u0107<\/p>\r\n                <div class=\"article-box-description\"><\/div><div class=\"article-box-buttons\"><div class=\"article-box-button\"><a href=\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/wzmocnienie-odpornosci-c.html\" target=\"_blank\" class=\"btn btn-article-box\">Na wzmocnienie<\/a><\/div><div class=\"article-box-button\"><a href=\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/uklad-odpornosciowy.html\" target=\"_blank\" class=\"btn btn-article-box\">Na odporno\u015b\u0107<\/a><\/div><div class=\"article-box-button\"><a href=\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/witaminy-i-mineraly.html\" target=\"_blank\" class=\"btn btn-article-box\">Witaminy i minera\u0142y<\/a><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n<p>Pod poj\u0119ciem \u201eopryszczka\u201d kryj\u0105 si\u0119 zmiany sk\u00f3rne, kt\u00f3re mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych miejscach na ciele. Opryszczka mo\u017ce dotyka\u0107 osoby w ka\u017cdym wieku, bez wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107. Dotyczy\u0107 mo\u017ce te\u017c kobiet w ci\u0105\u017cy oraz os\u00f3b starszych. Chocia\u017c choroba sama w sobie nie jest gro\u017ana, niekiedy mog\u0105 wi\u0105za\u0107 si\u0119 z ni\u0105 powa\u017cne problemy zdrowotne. Stanowi r\u00f3wnie\u017c powa\u017cny problem natury estetycznej. Szacunkowo choroba mo\u017ce dotyka\u0107 nawet 80\u201390% spo\u0142ecze\u0144stwa, jednak u wielu os\u00f3b mo\u017ce przebiega\u0107 bezobjawowo. Opryszczka jest chorob\u0105 zaka\u017an\u0105, kt\u00f3ra mo\u017ce przyczynia\u0107 si\u0119 do wyst\u0105pienia gro\u017anych dla zdrowia cz\u0142owieka powik\u0142a\u0144. Do najcz\u0119stszych powik\u0142a\u0144 powsta\u0142ych w efekcie rozwoju opryszczki zalicza si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wt\u00f3rne zaka\u017cenia bakteryjne i grzybicze miejsc, kt\u00f3re zosta\u0142y zmienione chorobowo;<\/li>\n\n\n\n<li>zapalenie uk\u0142adu nerwowego;<\/li>\n\n\n\n<li>choroby, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 zapalenie w\u0105troby oraz opryszczkowe zapalenie m\u00f3zgu;<\/li>\n\n\n\n<li>zapalenie siatk\u00f3wki i rog\u00f3wki;<\/li>\n\n\n\n<li>ryzyko trwa\u0142ego uszkodzenia wzroku oraz \u015blepot\u0119;<\/li>\n\n\n\n<li>pieczenie i wydzielanie wodnistej substancji z oka;<\/li>\n\n\n\n<li>zapalenie rdzenia kr\u0119gowego;<\/li>\n\n\n\n<li>w przypadku <a href=\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/zdrowie\/ciaza\/ciaza-miesiac-po-miesiacu\/\">ci\u0105\u017cy<\/a> \u2013 ryzyko zaka\u017cenia p\u0142odu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W efekcie rozwoju opryszczki na sk\u00f3rze mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 strupy, kt\u00f3re przed\u0142u\u017c\u0105 czas trwania choroby, doprowadzaj\u0105c jednocze\u015bnie do powstawania nieestetycznych blizn. G\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em zaka\u017cenia s\u0105 ludzie \u2013 wirus opryszczki przenosi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie przez kontakt z osob\u0105 chor\u0105. Osoba, kt\u00f3ra zarazi si\u0119 wirusem odpowiedzialnym za rozw\u00f3j schorzenia, pozostaje nosicielem opryszczki do ko\u0144ca \u017cycia. U niekt\u00f3rych os\u00f3b opryszczka mo\u017ce by\u0107 objawem innych chor\u00f3b, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 mi\u0119dzy innymi <a href=\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/zdrowie\/choroby-i-terapie\/jak-odroznic-przeziebienie-od-grypy\/\">przezi\u0119bienie<\/a> lub gryp\u0119 \u2013 cz\u0119sto pojawia si\u0119 przy os\u0142abieniu odporno\u015bci. Opryszczka pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w nast\u0119pstwie innych chor\u00f3b, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 np. \u0142uszczyc\u0119, nadczynno\u015b\u0107 lub niedoczynno\u015b\u0107 tarczycy oraz zapalenie jelit.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Opryszczka &#8211; przyczyny schorzenia<\/h2>\n\n\n\n<p>Zmiany sk\u00f3rne wywo\u0142uje <strong>wirus opryszczki<\/strong> (<em>Herpes simplex virus<\/em> \u2013 HSV). Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwa typy wirusa opryszczki \u2013 wirusa HSV-1, kt\u00f3ry okre\u015blany jest mianem wirusa opryszczki alfa 1 oraz wirusa opryszczki HSV-2, kt\u00f3rego inna nazwa to wirus opryszczki alfa 2. Wirus, kt\u00f3ry przedosta\u0142 si\u0119 do organizmu, pozostaje w nim w stanie u\u015bpienia do ko\u0144ca \u017cycia \u017cywiciela. Patogen wnika do organizmu przez b\u0142on\u0119 \u015bluzow\u0105 lub przez uszkodzon\u0105 sk\u00f3r\u0119. Do zaka\u017cenia dochodzi przez bezpo\u015bredni kontakt z osob\u0105 chor\u0105, poniewa\u017c wirus znajduje si\u0119 w wydzielinach. Po wnikni\u0119ciu do organizmu wirus opryszczki pozostaje w neuronach czuciowych w postaci utajonej, natomiast w sprzyjaj\u0105cych warunkach mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju opryszczki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Opryszczka na ustach <\/strong>mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cne <strong>przyczyny<\/strong> \u2013 do reaktywacji wirusa mo\u017ce doj\u015b\u0107 np. w wyniku przewlek\u0142ego stresu, poza tym przyczyni\u0107 mo\u017ce si\u0119 te\u017c d\u0142ugotrwa\u0142y wysi\u0142ek fizyczny oraz niedo\u017cywienie. Obecno\u015b\u0107 chor\u00f3b zaka\u017anych i towarzysz\u0105ce im os\u0142abienie organizmu to kolejne mo\u017cliwe przyczyny reaktywacji wirusa. Rozwojowi opryszczki sprzyja\u0107 mo\u017ce te\u017c nadmierna ekspozycja na silne promieniowanie s\u0142oneczne, wyzi\u0119bienie oraz przem\u0119czenie. Je\u015bli u danej kobiety pojawi si\u0119 <strong>opryszczka na ustach<\/strong>,<strong> przyczyn\u0105<\/strong> dolegliwo\u015bci mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c miesi\u0105czka, kt\u00f3ra cz\u0119sto prowadzi do os\u0142abienia organizmu i wi\u0119kszej podatno\u015bci na niekorzystny wp\u0142yw czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Rodzaje opryszczki. Czy opryszczka jest zara\u017aliwa?<\/h2>\n\n\n\n<p>Jak zosta\u0142o wspomniane wcze\u015bniej, opryszczka powodowana jest najcz\u0119\u015bciej przez wirusa HSV-1 oraz HSV-2. Opryszczka jest zara\u017aliwa. Schorzenie przenosi si\u0119 przez bezpo\u015bredni kontakt z osob\u0105 chor\u0105. Mo\u017cna si\u0119 zarazi\u0107 mi\u0119dzy innymi przez poca\u0142unek oraz kontakt z przedmiotami, na kt\u00f3rych powierzchni obecny jest wirus. Do takich przedmiot\u00f3w zalicza si\u0119 np. r\u0119czniki, sztu\u0107ce, szklanki oraz maszynki do golenia. Chory zara\u017ca ju\u017c od momentu, gdy zaczyna odczuwa\u0107 mrowienie charakterystyczne dla pocz\u0105tk\u00f3w opryszczki i mo\u017ce zara\u017ca\u0107 przez ca\u0142y czas jej trwania, czyli a\u017c do momentu ca\u0142kowitego wygojenia si\u0119 ran.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 kilka rodzaj\u00f3w opryszczki. Najcz\u0119\u015bciej spotykanym rodzajem opryszczki jest opryszczka wargowa. Do innych jej rodzaj\u00f3w zalicza si\u0119 zaka\u017cenie b\u0142ony \u015bluzowej dotykaj\u0105ce gard\u0142o oraz migda\u0142ki, kt\u00f3re pojawia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej na j\u0119zyku i b\u0142onie \u015bluzowej jamy ustnej. Cz\u0119sto spotykana jest te\u017c opryszczka narz\u0105d\u00f3w p\u0142ciowych, kt\u00f3rej objawy w postaci p\u0119cherzy u kobiet s\u0105 widoczne go\u0142ym okiem na kroczu oraz na wargach sromowych, natomiast u m\u0119\u017cczyzn \u2013 na pr\u0105ciu. Opryszczka mo\u017ce pojawia\u0107 si\u0119 te\u017c w innych miejscach \u2013 niekiedy spotykana jest <strong>opryszczka na plecach<\/strong>, poza tym pojawia\u0107 si\u0119 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c <strong>opryszczka na udzie<\/strong>. U niekt\u00f3rych os\u00f3b wyst\u0105pi\u0107 mo\u017ce <strong>opryszczka na czole<\/strong>, poza tym pojawia\u0107 si\u0119 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c <strong>opryszczka na policzku<\/strong> oraz <strong>opryszczka na d\u0142oni<\/strong>. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 te\u017c opryszczkowe zapalenie narz\u0105du wzroku, poza tym u niekt\u00f3rych os\u00f3b pojawia\u0107 si\u0119 mo\u017ce opryszczkowe zapalenie <a href=\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/natura\/ciekawostki-na-temat-ludzkiego-ciala-i-mozg\/\">m\u00f3zgu<\/a> lub zapalenie opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Mo\u017cliwe objawy opryszczki<\/h2>\n\n\n\n<p>Objawy opryszczki mog\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od miejsca, w kt\u00f3rym wyst\u0105pi\u0142a. U wielu os\u00f3b wirus mo\u017ce przez d\u0142ugi czas pozostawa\u0107 w u\u015bpieniu, nie daj\u0105c \u017cadnych objaw\u00f3w. Przy pierwotnym zaka\u017ceniu wirusem opryszczki u niekt\u00f3rych os\u00f3b mog\u0105 z kolei pojawia\u0107 si\u0119 objawy og\u00f3lne, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 mi\u0119dzy innymi gor\u0105czk\u0119 czy b\u00f3le g\u0142owy. Wielu osobom mo\u017ce towarzyszy\u0107 r\u00f3wnie\u017c z\u0142e samopoczucie. Poza tym z opryszczk\u0105 cz\u0119sto mo\u017ce si\u0119 wi\u0105za\u0107 brak apetytu oraz cz\u0119ste md\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku opryszczki wargowej na pocz\u0105tku pojawia si\u0119 dokuczliwe mrowienie, sw\u0119dzenie oraz pieczenie sk\u00f3ry i jej zaczerwienienie. Pojawi\u0107 si\u0119 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c b\u00f3l w okolicy ust. Nast\u0119pnie pojawiaj\u0105 niewielkich rozmiar\u00f3w grudki, kt\u00f3re gromadz\u0105 si\u0119 zwykle w k\u0105cikach ust, chocia\u017c cz\u0119sto lokalizuj\u0105 si\u0119 te\u017c na brzegach warg. Z czasem rozwijaj\u0105 si\u0119 p\u0119cherzyki, kt\u00f3re wype\u0142nione s\u0105 p\u0142ynem surowiczym. Z czasem p\u0119cherzyki p\u0119kaj\u0105 i zaczyna wydobywa\u0107 si\u0119 z nich p\u0142yn. Nast\u0119pnie w miejscu p\u0119kni\u0119tych p\u0119cherzyk\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 nad\u017cerki, a na samym ko\u0144cu \u2013 strup, kt\u00f3ry zwykle odpada po kilku dniach.<\/p>\n\n\n\n<p>Inne objawy choroby mog\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 u os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 do czynienia z opryszczkowym zapaleniem jamy ustnej i dzi\u0105se\u0142. Bardzo cz\u0119sto u takich os\u00f3b pojawia\u0107 si\u0119 mog\u0105 objawy dodatkowe, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 mi\u0119dzy innymi <a href=\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/zdrowie\/powiekszone-wezly-chlonne-przyczyny\/\">powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/a>. Pojawia\u0107 si\u0119 mog\u0105 te\u017c inne objawy, takie jak obecno\u015b\u0107 p\u0119cherzyk\u00f3w w jamie ustnej, kt\u00f3re z czasem p\u0119kaj\u0105, czego efektem s\u0105 nad\u017cerki. Przy braku leczenia objawy opryszczki na sk\u00f3rze mog\u0105 utrzymywa\u0107 si\u0119 od 7 do 10 dni, jednak u niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w mog\u0105 trwa\u0107 nawet przez dwa tygodnie.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaka\u017cenie mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c posta\u0107 nawrotow\u0105. Nawrotom choroby mo\u017ce sprzyja\u0107 nadmierny stres oraz ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe. Przyjmowanie lek\u00f3w immunosupresyjnych i menstruacja to kolejne mo\u017cliwe przyczyny nawrotu choroby. Sprzyja\u0107 im mo\u017ce te\u017c przemarzni\u0119cie i wych\u0142odzenie organizmu, a nawet korzystanie z solarium. Do nawrot\u00f3w opryszczki przyczynia\u0107 si\u0119 mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c infekcje g\u00f3rnego odcinka dr\u00f3g oddechowych. Przy infekcjach nawrotowych objawy wyst\u0119puj\u0105 jednak zazwyczaj znacznie kr\u00f3cej, chocia\u017c i w tym przypadku pojawiaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tki.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak wygl\u0105da leczenie opryszczki? Czy opryszczk\u0119 mo\u017cna ca\u0142kowicie wyleczy\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Wirus opryszczki <\/strong>ukrywa si\u0119 w kom\u00f3rkach nerw\u00f3w, w zwi\u0105zku z czym nie da si\u0119 ca\u0142kowicie wyleczy\u0107 zaka\u017cenia. Nie ma te\u017c lek\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142yby w stanie zapobiega\u0107 nawrotom choroby. Przy pierwszym zaka\u017ceniu wirus ukrywa si\u0119 w kom\u00f3rkach nerw\u00f3w i pozostaje tam do ko\u0144ca \u017cycia pacjenta. Leczenie spowodowanej przez wirusa HSV opryszczki wi\u0105\u017ce si\u0119 zatem przede wszystkim z eliminacj\u0105 objaw\u00f3w, kt\u00f3re jej towarzysz\u0105. Im szybciej zostan\u0105 podj\u0119te odpowiednie dzia\u0142ania przeciw opryszczce, tym szybciej mo\u017cliwe b\u0119dzie wyeliminowanie objaw\u00f3w schorzenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Przed rozpocz\u0119ciem leczenia najlepiej skonsultowa\u0107 si\u0119 z lekarzem, kt\u00f3ry wdro\u017cy w\u0142a\u015bciw\u0105 metod\u0119 walki z wirusem. Na opryszczk\u0119 stosuje si\u0119 przede wszystkim leki przeciwwirusowe, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 acyklowir, famcyklowir oraz walacyklowir. Ich najwa\u017cniejszym zadaniem jest zmniejszenie nasilenia objaw\u00f3w opryszczki. Najcz\u0119\u015bciej stosowany jest acyklowir, kt\u00f3ry hamuje rozw\u00f3j wirusa HSV, poza tym zmniejsza b\u00f3l i przyspiesza proces gojenia si\u0119 ran. Opr\u00f3cz lek\u00f3w stosowanych zewn\u0119trznie i miejscowo w aptekach dost\u0119pne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c tabletki doustne z acyklowirem. Terapia nimi jest jednak najskuteczniejsza, gdy wdro\u017cy si\u0119 je w mo\u017cliwie najkr\u00f3tszym czasie od pierwszych objaw\u00f3w rozwijaj\u0105cej si\u0119 opryszczki. Stosowanie lek\u00f3w przeciwwirusowych pozwoli skr\u00f3ci\u0107 czas trwania choroby, poza tym z\u0142agodzi nieprzyjemne dolegliwo\u015bci, co znacz\u0105co poprawi jako\u015b\u0107 i komfort \u017cycia pacjenta. Leki stosuje si\u0119 kilka razy dziennie, w zale\u017cno\u015bci od zalece\u0144 lekarza oraz tre\u015bci ulotki.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jakie leki na opryszczk\u0119 najlepiej stosowa\u0107?<\/h2>\n\n\n\n<p>Leki na opryszczk\u0119 dost\u0119pne s\u0105 nie tylko w postaci tabletek, ale te\u017c w postaci ma\u015bci lub krem\u00f3w, kt\u00f3re zawieraj\u0105 acyklowir lub inne substancje przeciwwirusowe. W aptekach dost\u0119pna jest r\u00f3wnie\u017c ma\u015b\u0107 z tlenkiem cynku oraz ma\u015b\u0107 z ekstraktem z melisy, kt\u00f3rych najwa\u017cniejszym zadaniem jest ograniczenie namna\u017cania si\u0119 wirusa. Je\u015bli problem dotyczy rog\u00f3wki, m\u00f3zgu, czy te\u017c opon m\u00f3zgowych, konieczne b\u0119dzie ju\u017c natomiast stosowanie lek\u00f3w przeciwwirusowych og\u00f3lnoustrojowych. Opr\u00f3cz lek\u00f3w na opryszczk\u0119 na rynku mo\u017cna znale\u017a\u0107 te\u017c specjalne plastry z \u017celem, kt\u00f3re tworz\u0105 na powierzchni p\u0119cherza warstw\u0119 ochronn\u0105. Jej zadaniem jest stworzenie korzystnych warunk\u00f3w do gojenia si\u0119 sk\u00f3ry, poza tym plastry zapobiegaj\u0105 rozprzestrzenianiu si\u0119 wirusa. Plastry maskuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c obecno\u015b\u0107 p\u0119cherzy na ustach, a przy tym najcz\u0119\u015bciej s\u0105 cienkie i przezroczyste, przez co s\u0105 niemal niewidoczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Na opryszczk\u0119 mo\u017ce sprawdzi\u0107 si\u0119 ledoterapia, kt\u00f3ra wykorzystuje mechanizm zwi\u0105zany z oddzia\u0142ywaniem \u015bwiat\u0142a widzialnego na organizm cz\u0142owieka. Proces ten opiera si\u0119 na zamianie energii \u015bwietlnej na energi\u0119 biologiczn\u0105. Metoda ta jest bezbolesna, poza tym charakteryzuje si\u0119 niskim ryzykiem wyst\u0105pienia powik\u0142a\u0144. Ledoterapia nie jest wskazana kobietom w ci\u0105\u017cy oraz w okresie karmienia piersi\u0105. Terapii tej nie zaleca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c osobom z cukrzyc\u0105 oraz aktywnymi chorobami o pod\u0142o\u017cu autoimmunologicznym. Nie powinna by\u0107 te\u017c wykonywana przez osoby z nowotworami oraz przez pacjent\u00f3w maj\u0105cych problemy z tarczyc\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Domowe sposoby na opryszczk\u0119<\/h2>\n\n\n\n<p>Bardzo wa\u017cne jest te\u017c zapobieganie rozwojowi opryszczki, kt\u00f3re zwi\u0105zane jest mi\u0119dzy innymi z przestrzeganiem zasad higieny osobistej. Pilnowa\u0107 nale\u017cy przede wszystkim cz\u0119stego i dok\u0142adnego mycia r\u0105k. Wa\u017cne jest te\u017c zadbanie o odporno\u015b\u0107 organizmu. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o odpowiedniej diecie, poza tym bardzo wa\u017cna jest regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna. Warto unika\u0107 r\u00f3wnie\u017c intensywnego promieniowania s\u0142onecznego. Istotna jest te\u017c dobra ochrona ust, o co mo\u017cna zadba\u0107, u\u017cywaj\u0105c np. pomadek ochronnych. Dobrym rozwi\u0105zaniem jest te\u017c ochrona g\u0142owy przed nadmiernym promieniowaniem.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli <strong>wirus opryszczki<\/strong> si\u0119 uaktywni, mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 te\u017c domowych sposob\u00f3w. Polecane s\u0105, chocia\u017cby ok\u0142ady z czosnku lub kawa\u0142ka cebuli. Rozwi\u0105zaniem mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 te\u017c ok\u0142ady z melisy. Na opryszczk\u0119 sprawdzi\u0107 si\u0119 mo\u017ce te\u017c rumianek i sza\u0142wia oraz mi\u00f3d, kt\u00f3ry jest naturalnym lekiem przeciwbakteryjnym i przeciwwirusowym, poza tym jego zadaniem jest \u0142agodzenie stan\u00f3w zapalnych. Ulg\u0119 mog\u0105 przynie\u015b\u0107 te\u017c li\u015bcie aloesu, kt\u00f3rych najwa\u017cniejszym zadaniem jest przyspieszanie proces\u00f3w gojenia si\u0119 ran. Je\u015bli u pacjenta pojawi si\u0119 <strong>opryszczka na twarzy<\/strong>, sprawdzi\u0107 si\u0119 mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c herbaciane saszetki, kt\u00f3re przyk\u0142ada si\u0119 do zmienionych chorobowo miejsc. Zawarte w nich taniny maj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwwirusowe, poza tym dzia\u0142aj\u0105 \u015bci\u0105gaj\u0105co.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Mo\u017cliwe powik\u0142ania po opryszczce<\/h2>\n\n\n\n<p>Nieleczona <strong>opryszczka na ca\u0142ej twarzy<\/strong> oraz w innych miejscach na ciele mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do rozwoju wielu schorze\u0144 niebezpiecznych dla zdrowia i \u017cycia pacjenta. Do takich chor\u00f3b zalicza si\u0119 zapalenie opon m\u00f3zgowo-rdzeniowych oraz zapalenie siatk\u00f3wki. Poza tym mo\u017ce doj\u015b\u0107 te\u017c do zaka\u017cenia bakteryjnego lub grzybiczego, a opr\u00f3cz tego w wyniku powik\u0142a\u0144 poopryszczkowych mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 problemy z p\u0142ucami, stawami oraz nadnerczami. Nieleczona opryszczka mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 te\u017c przyczyn\u0105 zapalenia rdzenia kr\u0119gowego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Wirus opryszczki &#8211; jak unikn\u0105\u0107 zaka\u017cenia?<\/h2>\n\n\n\n<p>Prewencja w przypadku opryszczki wi\u0105\u017ce si\u0119 mi\u0119dzy innymi z u\u017cywaniem osobnych r\u0119cznik\u00f3w do twarzy oraz unikaniem bezpo\u015bredniego kontaktu z osobami, u kt\u00f3rych wyst\u0105pi\u0142a opryszczka. Wa\u017cne jest te\u017c dok\u0142adne mycie szklanek, kubk\u00f3w oraz sztu\u0107c\u00f3w, z kt\u00f3rych wsp\u00f3lnie korzystaj\u0105 domownicy \u2013 najlepiej robi\u0107 to w gor\u0105cej wodzie z detergentem. Zapobieganie rozwojowi opryszczki wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c z zastosowaniem odpowiedniej profilaktyki, je\u015bli chodzi o diet\u0119. Bardzo wa\u017cna jest dieta bogata w <a href=\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/zdrowie\/choroby-i-terapie\/czy-witamina-c-leczy-raka\/\">witamin\u0119 C<\/a>, poza tym istotne w codziennej diecie jest dostarczenie organizmowi odpowiedniej ilo\u015bci <a href=\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/produkty\/cynk-wlasciwosci-i-zrodla-w-diecie-objawy-nadmiaru-i-niedoboru-cynku\/\">cynku<\/a>. Nie bez znaczenia pozostaje te\u017c regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna oraz unikanie czynnik\u00f3w przyczyniaj\u0105cych si\u0119 do wyst\u0105pienia u danej osoby przewlek\u0142ego stresu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Literatura:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>Lesiak J. Narbutt, Kompleksowe leczenie opryszczki wargowej, Forum Dermatologicum, 2017<br>Cernik C., Gallina K., Brodell R.T., The treatment of eview simplex infections: an evidence-based eview, Archives of Internal Medicine, 2008<br>Flisiak R., Choroby zaka\u017ane i paso\u017cytnicze, Tom III, Wydawnictwo Czelej, 2020<br>Lennecke K. i in., Opieka farmaceutyczna w samoleczeniu wybranych chor\u00f3b, MedPharm, 2012<br>Taylor T.J. i inni, Herpex Simplex Virus, Frontiers in Bioscience 7, 2002<br>Groeber U., Opryszczka wargowa, MedPharm, 2015<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>Autor artyku\u0142u: tech. farm. Anna Onikijuk<\/strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Opryszczka na twarzy to do\u015b\u0107 cz\u0119sto spotykana choroba, kt\u00f3ra najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje w okolicy warg, chocia\u017c mo\u017ce te\u017c dotyczy\u0107 innych cz\u0119\u015bci cia\u0142a. U wielu os\u00f3b ta choroba mo\u017ce nie dawa\u0107 objaw\u00f3w nawet przez wiele lat. Schorzenie mo\u017ce stanowi\u0107 nie tylko problem natury estetycznej \u2013 nieleczona opryszczka mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do wyst\u0105pienia ryzyka niebezpiecznych dla zdrowia pacjenta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":4207,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[388,6],"tags":[],"class_list":["post-9489","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-choroby-i-terapie","category-odpornosc"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v24.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Opryszczka - przyczyny, objawy i leczenie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Piotr Olszak\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\"},\"author\":{\"name\":\"Piotr Olszak\",\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#\/schema\/person\/63d0abc8a3a9107ada6efcb1ac481c3f\"},\"headline\":\"Opryszczka &#8211; przyczyny, objawy i leczenie\",\"datePublished\":\"2023-01-25T12:14:01+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-10T12:58:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\"},\"wordCount\":2424,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/usta-scaled-e1574684205322.jpg\",\"articleSection\":[\"Choroby i terapie\",\"Odporno\u015b\u0107\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\",\"url\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\",\"name\":\"Opryszczka - przyczyny, objawy i leczenie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/usta-scaled-e1574684205322.jpg\",\"datePublished\":\"2023-01-25T12:14:01+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-10T12:58:04+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/usta-scaled-e1574684205322.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/usta-scaled-e1574684205322.jpg\",\"width\":1696,\"height\":864,\"caption\":\"opryszczka\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czytelnia\",\"item\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Odporno\u015b\u0107\",\"item\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Opryszczka &#8211; przyczyny, objawy i leczenie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/\",\"name\":\"Czytelnia apteki Cefarm24\",\"description\":\"Porady zdrowotne, opisy chor\u00f3b, nowo\u015bci w ofercie lek\u00f3w i suplement\u00f3w. Czytaj i wiedz wi\u0119cej!\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#organization\",\"name\":\"Apteka Cefarm24\",\"url\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/cefarm-logo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/cefarm-logo.jpg\",\"width\":310,\"height\":90,\"caption\":\"Apteka Cefarm24\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/cefarm24\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#\/schema\/person\/63d0abc8a3a9107ada6efcb1ac481c3f\",\"name\":\"Piotr Olszak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/11e17193e3c05ec87123f4e88a073353?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/11e17193e3c05ec87123f4e88a073353?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Piotr Olszak\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Opryszczka - przyczyny, objawy i leczenie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/","twitter_misc":{"Napisane przez":"Piotr Olszak","Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/"},"author":{"name":"Piotr Olszak","@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#\/schema\/person\/63d0abc8a3a9107ada6efcb1ac481c3f"},"headline":"Opryszczka &#8211; przyczyny, objawy i leczenie","datePublished":"2023-01-25T12:14:01+00:00","dateModified":"2025-01-10T12:58:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/"},"wordCount":2424,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/usta-scaled-e1574684205322.jpg","articleSection":["Choroby i terapie","Odporno\u015b\u0107"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/","url":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/","name":"Opryszczka - przyczyny, objawy i leczenie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/usta-scaled-e1574684205322.jpg","datePublished":"2023-01-25T12:14:01+00:00","dateModified":"2025-01-10T12:58:04+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/usta-scaled-e1574684205322.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/usta-scaled-e1574684205322.jpg","width":1696,"height":864,"caption":"opryszczka"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/opryszczka-przyczyny-objawy-i-leczenie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czytelnia","item":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Odporno\u015b\u0107","item":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/odpornosc\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Opryszczka &#8211; przyczyny, objawy i leczenie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#website","url":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/","name":"Czytelnia apteki Cefarm24","description":"Porady zdrowotne, opisy chor\u00f3b, nowo\u015bci w ofercie lek\u00f3w i suplement\u00f3w. Czytaj i wiedz wi\u0119cej!","publisher":{"@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#organization","name":"Apteka Cefarm24","url":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/cefarm-logo.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/cefarm-logo.jpg","width":310,"height":90,"caption":"Apteka Cefarm24"},"image":{"@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/cefarm24\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#\/schema\/person\/63d0abc8a3a9107ada6efcb1ac481c3f","name":"Piotr Olszak","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/11e17193e3c05ec87123f4e88a073353?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/11e17193e3c05ec87123f4e88a073353?s=96&d=mm&r=g","caption":"Piotr Olszak"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9489"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10912,"href":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9489\/revisions\/10912"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}