{"id":4894,"date":"2020-09-17T09:37:06","date_gmt":"2020-09-17T07:37:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/?p=4894"},"modified":"2025-01-12T10:20:25","modified_gmt":"2025-01-12T09:20:25","slug":"afty-skad-sie-biora-i-jak-z-nimi-walczyc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cefarm24.pl\/czytelnia\/zdrowie\/afty-skad-sie-biora-i-jak-z-nimi-walczyc\/","title":{"rendered":"Afty – sk\u0105d si\u0119 bior\u0105 i jak z nimi walczy\u0107?"},"content":{"rendered":"\n

Afty to niewielkie owrzodzenia i nad\u017cerki<\/strong>, kt\u00f3re tworz\u0105 si\u0119 w jamie ustnej. Maj\u0105 wielko\u015b\u0107 od ok. 1 mm do 2-3 cm, s\u0105 pokryte bia\u0142ym nalotem, a dooko\u0142a tworzy si\u0119 r\u00f3\u017cowy obrz\u0119k. To bardzo bolesna dolegliwo\u015b\u0107, a do tego nawracaj\u0105ca. Te niewielkich rozmiar\u00f3w nad\u017cerki mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 z wielu przyczyn, powoduj\u0105c znaczny dyskomfort. Owrzodzenia w jamie ustnej najcz\u0119\u015bciej znikaj\u0105 po kilku dniach, jednak znacznie wi\u0119kszy problem mog\u0105 powodowa\u0107 tzw. afty nawrotowe. Jak poradzi\u0107 sobie z aftami i kiedy uda\u0107 si\u0119 do lekarza?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142a rana, lecz ogromny b\u00f3l<\/h2>
\r\n \"Preparaty\r\n <\/div>
\r\n

Preparaty do higieny jamy ustnej<\/p>\r\n

<\/div>
Do leczenia chor\u00f3b <\/a><\/div>
Do higieny jamy ustnej<\/a><\/div>
Do mycia z\u0119b\u00f3w<\/a><\/div><\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n

Afty u doros\u0142ych<\/strong>, podobnie jak u dzieci, najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 na policzkach, j\u0119zyku, migda\u0142kach i na po\u0142\u0105czeniu policzk\u00f3w z dzi\u0105s\u0142ami. Z regu\u0142y zmiany s\u0105 pojedyncze, ale wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c w grupach. Dodatkowy objaw choroby to powi\u0119kszone w\u0119z\u0142y ch\u0142onne. Owrzodzenie jamy ustnej jest charakterystyczne dla wieku dzieci\u0119cego, lecz afty wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce u os\u00f3b do ok. 40 roku \u017cycia. Jest to bolesna dolegliwo\u015b\u0107, kt\u00f3ra utrudnia codzienne funkcjonowanie i wykonywanie podstawowych czynno\u015bci, jak m\u00f3wienie, jedzenie i picie. Chore osoby maj\u0105 te\u017c problemy z obrz\u0119kiem jamy ustnej, czuj\u0105 dyskomfort i s\u0105 wra\u017cliwe na wyraziste smaki.<\/p>\n\n\n\n

Przyczyny powstawania aft<\/strong> mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne, poza tym afty w jamie ustnej mog\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 wielko\u015bci\u0105, cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105 powstawania, a tak\u017ce czasem trwania. Afty dzieli si\u0119 na ma\u0142e, du\u017ce, opryszczkowe oraz afty Bednara (afty u dzieci). Leczenie aft powinno trwa\u0107 ok. tygodnia, lecz problem ten najcz\u0119\u015bciej powraca. Afty cz\u0119sto s\u0105 mylone z ple\u015bniawkami<\/a>. Te drugie s\u0105 jednak mniej bolesne, wyst\u0119puj\u0105 tylko u dzieci i jest to zmiana grzybicza.<\/p>\n\n\n\n

Przyczyny powstawania aft<\/h2>\n\n\n\n

Afty<\/strong> mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cne przyczyny<\/strong>. Wielko\u015b\u0107 aft zazwyczaj wskazuje na przyczyny ich pojawienia si\u0119. Ma\u0142e zmiany mog\u0105 powsta\u0107 nawet na skutek uk\u0142ucia szczoteczk\u0105 do z\u0119b\u00f3w. Nie bez powodu te\u017c rodzice upominaj\u0105 swoje pociechy, aby nie wk\u0142ada\u0142y do buzi zabrudzonych przedmiot\u00f3w. To jedna z g\u0142\u00f3wnych przyczyn tworzenia si\u0119 owrzodze\u0144. Ponadto aftom \u201esprzyja\u201d jedzenie nieumytych warzyw i owoc\u00f3w, choroby z\u0119b\u00f3w (pr\u00f3chnica, kamie\u0144 naz\u0119bny), wyrzynaj\u0105ce si\u0119 z\u0119by, alergia, przyjmowanie lek\u00f3w (np. silnych antybiotyk\u00f3w),<\/s> czy nieprawid\u0142owo dobrana proteza. Od czego <\/strong>jeszcze robi\u0105 si\u0119 afty<\/strong>? Tworzenie si\u0119 ma\u0142ych aft mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c pod\u0142o\u017ce autoimmunologiczne<\/a> \u2013 np. stres. W przypadku ma\u0142ych ran owrzodzenia powinny znikn\u0105\u0107 po kilku dniach.<\/p>\n\n\n\n

Afty w buzi<\/strong> pojawia\u0107 si\u0119 mog\u0105 te\u017c w nast\u0119pstwie powsta\u0142ych wcze\u015bniej uraz\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142y pojawi\u0107 si\u0119 na przyk\u0142ad po wizycie u stomatologa. Afty na ustach<\/strong> mog\u0105 by\u0107 poza tym efektem ubocznym stosowanych lek\u00f3w hormonalnych. Cz\u0119ste afty w jamie ustnej<\/strong> zwi\u0105zane mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c z jedzeniem twardych, chrupi\u0105cych posi\u0142k\u00f3w, kt\u00f3re podra\u017cniaj\u0105 wn\u0119trze jamy ustnej. Afty jamy ustnej<\/strong> mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce efektem wzrostu st\u0119\u017cenia kortyzolu w \u015blinie. Konsekwencj\u0105 tego jest mi\u0119dzy innymi spadek odporno\u015bci, co w znacznym stopniu u\u0142atwia rozw\u00f3j aft. Za pojawianie si\u0119 aft odpowiada\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c SLS (laurylosiarczan sodu) \u2013 sk\u0142adnik, kt\u00f3ry znale\u017a\u0107 mo\u017cna w niekt\u00f3rych produktach przeznaczonych do piel\u0119gnacji jamy ustnej.<\/p>\n\n\n\n

Nawracaj\u0105ce afty w jamie ustnej – przyczyny<\/h2>\n\n\n\n

Wi\u0119ksze afty mog\u0105 by\u0107 objawem powa\u017cniejszych problem\u00f3w takich jak zaburzenia hormonalne, zaka\u017cenie wirusem HIV lub opryszczki, niedob\u00f3r \u017celaza<\/a>, a tak\u017ce niedob\u00f3r witamin z grupy B, w tym witaminy B12 oraz kwasu foliowego. Do tego dochodzi spo\u017cywanie niekt\u00f3rych pokarm\u00f3w (twardych ser\u00f3w i orzech\u00f3w) i brak higieny jamy ustnej. Leczenie du\u017cych aft trwa d\u0142u\u017cej, bo ok. 3-4 tygodnie. Po zagojeniu si\u0119 ran mog\u0105 pozosta\u0107 blizny. Je\u017celi afty pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119\u015bciej ni\u017c raz do roku, mo\u017ce by\u0107 to tzw. aftoza nawrotowa (nawracaj\u0105ce afty<\/strong>). W tym przypadku du\u017c\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 czynniki genetyczne. 30 proc. os\u00f3b, kt\u00f3re borykaj\u0105 si\u0119 z tym problemem, maj\u0105<\/s> w rodzinie osoby z podobnymi dolegliwo\u015bciami. Aftoza nawrotowa bywa tak\u017ce objawem choroby (refluksowej, migda\u0142k\u00f3w, Le\u015bniowskiego-Crohna), celiakii lub zapalenia zatok<\/a>. Nawracaj\u0105ce nad\u017cerki mog\u0105 by\u0107 te\u017c objawem syndromu Beh\u00e7eta, zaka\u017cenia wirusem brodawczaka czy te\u017c zaka\u017cenia wirusem opryszczki. Diagnoza nale\u017cy jednak zawsze do lekarza.<\/p>\n\n\n\n

Przewlek\u0142e afty w ustach<\/strong> mog\u0105 by\u0107 te\u017c efektem przyjmowania niekt\u00f3rych lek\u00f3w (mi\u0119dzy innymi gum nikotynowych lub pastylek do ssania) oraz jedzenia brudnymi sztu\u0107cami, a tak\u017ce spo\u017cywania nieumytych owoc\u00f3w i warzyw. Do ich rozwoju przyczyni\u0107 si\u0119 mo\u017ce te\u017c obgryzanie paznokci czy gryzienie d\u0142ugopis\u00f3w. Cz\u0119st\u0105 dolegliwo\u015bci\u0105 jest nie tylko afta na policzku<\/strong>, ale te\u017c afta na podniebieniu<\/strong>. Z przewlek\u0142ym aftami mog\u0105 mie\u0107 te\u017c do czynienia osoby z chorobami z\u0119b\u00f3w, do kt\u00f3rych zalicza si\u0119 mi\u0119dzy innymi zapalenie miazgi, kamie\u0144 naz\u0119bny czy pr\u00f3chnica<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Afta – jak wygl\u0105da?<\/h2>\n\n\n\n

Objawy aft s\u0105 charakterystyczne. Jak wygl\u0105daj\u0105 afty<\/strong>? Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 aft jest obecno\u015b\u0107 owrzodze\u0144 na b\u0142onie \u015bluzowej jamy ustnej. Zmiany te mog\u0105 by\u0107:<\/p>\n\n\n\n